De regeling voor jong-gehandicapten, de wajong, wordt in 2012 aangepast. Wie denkt er aanspraak op te maken, moet zich haasten.

De wajong wordt samengevoegd met de wet Sociale Werkvoorziening (wsw), de wet Werk en Inkomen Jonge-ren (wij) en de bijstand. Alleen de zwaarste gevallen komen straks nog in aanmerking voor een wajong-uitkering. Iedereen die ook maar enigszins in staat is om te werken moet die capaciteit benutten. En niet alleen in een beschermde werkomgeving zoals de sociale werkvoorziening, maar bij voorkeur bij een gewone werkgever. Is iemand niet in staat 100 procent productiviteit te leve- ren, dan wordt zijn loon aangevuld tot bijstandsniveau. Dit noemt het kabinet ‘werken naar vermogen’.

Sinds 2004 is het aantal wajong-ers drastisch gestegen, mede als gevolg van de invoering van de Wet Werk en Bijstand in dat jaar. Veel bijstandsgerechtigden met een handicap vonden hun weg van het strenge bijstandsregiem naar de wajong, die geen vermogenstoets of sollicitatieplicht kent. Maar als altijd: als de instroom te groot wordt, volgen er maatregelen. De eerste aanpassingen van de wajong, in januari 2010, deden nog niets af aan de populariteit van deze uitkering. Afgelopen jaar steeg het aantal wajong-ers door naar bijna 200.000 personen. Daar zitten ook ouderen tussen, bij wie de handicap op jonge leeftijd is ontstaan. Wat wil het kabinet veranderen, op hoofdlijnen?

- Het recht op wajong vervalt als een jonggehandicapte bij iemand inwoont – bijvoorbeeld een ouder – die genoeg verdient om hem te onderhouden.

- Wajong is alleen nog voor volledig en duurzaam arbeidsongeschikten. De rest gaat in principe aan het werk, eventueel met een aanvulling op het loon. Zij worden zoveel mogelijk door hun gemeente aan een baan of leerplek geholpen.

- Werkende wajong-ers krijgen nu nog loonaanvulling tot het miminumloon, straks tot bijstandsniveau.

De regels gelden vooralsnog voor gevallen van na 1 januari 2010 en worden vanaf 2012 toegepast. Wie volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is, blijft voorlopig buitenschot. Maar keuringen zijn streng. Bij wia-keuringen zijn gevallen bekend van Alzheimer-patiënten die gedeeltelijk arbeidsgeschikt werden verklaard.

Staatssecretaris Paul de Krom (VVD) berichtte de Kamer overigens op 27 januari dat zijn hervormingsvoorstel later dan gepland wordt ingediend. Of dit ook uitstel van invoering van de nieuwe wet betekent, is nog niet duidelijk. [MUG Magazine, februari 2011, Martin Brandwagt | Fotobijschrift: Wajong-er Thijs (niet in het artikel) werkt ondanks handicap bij gewone werkgever. Foto: Ingrid de Groot]