Armoedeval in het kwadraat

Achter onbegrijpelijke woorden schuilt vaak een dramatische werkelijkheid. Neem het woord ‘huishoudtoets’. Vanaf 1 januari wordt bij de bepaling van het recht op bijstand niet meer alleen gekeken naar het inkomen van partners, maar naar de inkomens van alle leden van het huishouden. Staatssecretaris Paul de Krom (VVD) wil een eind maken aan de situatie dat één gezin meer uitkeringen kan krijgen. Maar deze maatregel heeft onbedoelde gevolgen. Neem Jaap. Hij is 21, werkloos en woont nog bij zijn ouders, die ook werkloos zijn. Als Jaap een baan vindt, wordt het geld dat hij verdient direct gekort op de uitkering van zijn ouders. Dat is niet echt een stimulans om aan de slag te gaan.

De VVD heeft altijd de mond vol van de armoedeval. Werk moet lonen. Maar De Krom heeft een armoedeval in het kwadraat gecreëerd. Jaap moet al het geld dat hij verdient, inleveren bij zijn ouders. De huishoudtoets leidt dan al snel tot ruzies aan de keukentafel. Als Jaap een baan krijgt, moeten de ouders bij Jaap gaan bedelen om geld voor de huishoudpot. Op aandringen van het CDA heeft De Krom toegezegd dat gemeenten oplossingen moeten bedenken voor dit ongewenste effect. Volgens Tof Thissen van GroenLinks heeft het CDA zich laten afschepen met een dode mus. Wat kunnen gemeenten doen als de wet voorschrijft dat alle inkomens van het huishouden moeten worden meegeteld? Jaap kan proberen zo snel mogelijk het huis uit te gaan (al dan niet alleen op papier). Daar zal een gezinspartij als het CDA toch niet blij mee zijn. Of hij blijft thuis en moet de hele financiële ellende van zijn ouders meetorsen. Zo worden jongeren die van huis al minder mee krijgen nog verder op achterstand gezet.

Wordt uw gezin ook getroffen door de huishoudtoets, meld het via www.ombudsman.vara.nl

Pieter Hilhorst is publicist
en programmamaker