De kat gaat in de gordijnen

Deskundigen geven hun mening over een actueel onderwerp

Nu, in de donkere dagen voor de kerst worden de contouren zichtbaar van wat 2012 ons gaat brengen. De messen worden geslepen.

Het afgelopen jaar beschouw ik op het gebied van actievoeren een beetje als het jaar van de vingeroefeningen. Het kabinet Rutte nam een serie maatregelen waardoor verschillende groepen in hun inkomen werden getroffen. Wat daarbij opviel was, dat door een reeks van kleine ingrepen in allerlei regelingen vooral de zwaksten werden getroffen. En ach, al die groepen en groepjes die getroffen werden gingen wel de straat op, voerden soms ludieke acties. Er borrelde en borrelt wel wat, maar om nou te zeggen dat de Nederlandse bevolking massaal in opstand kwam, nee. De opkomst bij sommige activiteiten viel tegen. Dat gaat goed, zal Rutte wel denken, hij ligt niet wakker van die acties.

Wanhoop niet: de confrontatie met het kabinet gaat er komen

Maar de bezuinigingsmaatregelen die nu genomen zijn, lijken een tussenfase in de agenda van het kabinet. Tot nu toe is een – op het geheel van de Nederlandse bevolking gezien – betrekkelijk kleine groep getroffen. En dan nog een groep waar niet zoveel valt te halen. Er worden wel de nodige miljarden binnengehaald, maar als de economische crisis doorvreet dan moet er meer gebeuren. En daarvoor wendt het kabinet de blik naar de honderdduizenden WAO-ers en de miljoenen werkenden die tot nu toe buiten schot bleven. Een adviseur van het ministerie vertelde mij dat in 2013 ook de WW zal worden aangepakt. En minister Kamp kondigde aan dat hij broedt op maatregelen om het werkgevers mogelijk te maken af te wijken van de Collectieve Arbeids Overeenkomsten.

Met andere woorden: loonsverlagingen moeten mogelijk zijn. Op een recent congres van het UWV werd duidelijk welke kant het met de WAO-ers opgaat: een reeks van professorale adviseurs van het ministerie pleitte ervoor dat arbeidsongeschikten ook aan het werk moeten worden gezet als ze nog ziek zijn, onder het motto: werken geneest. Kijk, dat soort maatregelen gaat echt bezuinigingen opleveren. En… veel grotere groepen dan tot nu toe worden getroffen. Groepen werkenden en WAO-ers waarvan de organisatiegraad in de vakbonden veel hoger is dan van de groepen die tot nu toe werden getroffen. Neem maar van mij aan: als in het kader van de zich doorvretende crisis dit soort bezuinigingsmaatregelen wordt doorgevoerd, dan gaat de kat in de gordijnen. De vakbonden zijn na de onenigheid over het pensioenakkoord aan het hergroeperen. Zij praten over een nieuwe, meer radicale koepel dan de huidige FNV die de confrontatie met het kabinet wil aangaan. Wanhoop niet in deze donkere dagen. Het kan tot na Prinjesdag 2012 duren, maar de maatschappelijke confrontatie met het kabinet gaat er komen.

Piet van der Lende
Bijstandsbond
[Illustratie: Eddo Gorter]