Wildplukken geeft energie

Bij de Voedselbank krijg je een kratje eten, maar voor het vinden van een uitweg uit je problemen is vaak meer nodig. 

Het wildplukproject Eigen Krachtvoer verruimt de horizon. Met simpele ingrediënten blijkt ineens veel meer mogelijk dan je dacht. ‘Niets helpt zo goed tegen depressies als wildplukken.’ 

Beatrixpark, Artsenijhof. We lopen een beetje geheimzinnig rond in deze tuin vol geneeskrachtige kruiden, die in 1972 ter gelegenheid van de Floriade is aangelegd. De vierkante vakken zijn omgeven met lage geschoren heggetjes. Bij de ingang zitten twee grote stenen leeuwen. Onze heimelijkheid komt door de plantsoenendienst die luid en duidelijk aan het werk is in de kruidentuin. Plukken is hier verboden. Maar daar komen wij juist voor. Iets oprapen dat van een boom valt, mag misschien wel.

Met een achttal mensen zijn we op pad om eetbare planten en paddenstoelen te plukken. Eigen Krachtvoer is vooral bedoeld voor bezoekers van de Voedselbank. In de kratjes die zij wekelijks meekrijgen zitten soms de vreemdste spullen. Ineens een lading pitabroodjes waarvan je maar moet zien hoe je die wegwerkt. Even gezond is het allemaal niet. Volgens recent onderzoek van de Vrije Universiteit eet zeventig procent van de bezoekers van de Voedselbank niet gevarieerd genoeg.

Eigen krachtvoer

Mark Janssen en Dieuw van ’t Spijker, zelf ook afnemers van de Voedselbank-pakketten, wilden op een originele manier in meer variatie voorzien. In de vrije natuur is allerlei eetbaars te vinden, maar weinigen realiseren zich dat. En als je na het plukken met z’n allen het gevondene gaat klaarmaken en opeten, heb je de recepten er ook meteen bij. Het project Eigen Krachtvoer was geboren. Stadsdeel Zuid verleende een kleine subsidie, zodat Voedselbank-klanten uit dit stadsdeel gratis konden meedoen. Het maximale aantal deelnemers is tien, de samenstelling wisselt per keer, maar al snel ontstond een vaste kern die wekelijks mee op excursie gaat.

Gratis oesters

‘Bij de Voedselbank zag ik een briefje hangen Gratis oesters proeven. Ik ben gek op het woord gratis, dus…’ En zo was Patricia van de partij toen de krachtvoerclub terugkwam uit Zeeland met twaalf emmers oesters. ‘En bij die oesters ontmoette ik zelfs mijn vriend! Sinds die keer ga ik elke week mee en eet de lekkerste dingen, zoals eekhoorntjesbrood of bovisten.’

De twee initiatiefnemers van de cursus vullen elkaar aan: Mark is paddestoelenspecialist, hij schreef daar diverse kookboeken over (‘een uit de hand gelopen hobby’). Dieuw weet alles van eetbare planten: ‘Van kinds af aan was ik met planten bezig, bijna elk weekend trok ik met mijn vader de natuur in.’ Terwijl we door de Artsenijhof en de rest van het Beatrixpark struinen, slaan zij de verrichtingen van de plantsoenendienst kritisch gade: ‘Weer een paar kilo paddestoelen weggemaaid! Als alles maar strak en glad is, verder interesseert het ze niet.’

Hartgespan

In de Artsenijhof staan allerlei bordjes. Zilverkaars, helpt tegen menstruatie- en overgangsklachten. Roestkleurig alpenroosje, doet vocht afdrijven en kan gebruikt worden bij nier- en blaasaandoeningen. Hartgespan helpt tegen opvliegers en nerveuze hartkloppingen. Maar voor deze medicinale planten komen we niet. Het gaat ons om eetbare paddenstoelen, bessen en noten.

Al snel ontdekken we een hazelaarsbosje. ‘De Febo voor de eekhoorntjes!’ roept Luc. Aan de lege hazelnoten te zien zijn inderdaad eekhoorns, muizen en eksters al flink bezig geweest. Maar een beetje schudden aan de bomen helpt. Van hazelnoten kun je heerlijke pesto maken, zal die avond blijken. ‘En morgen ligt er weer zo’n lading hazelnoten,’ zegt Mark.

Voorjaarspronkridders

De groep heeft al van alles geoogst. Duindoornbessen en bosbessen waarvan vele potten jam zijn gemaakt. Bovisten, voorjaarspronkridders en weidekringzwammen om bijvoorbeeld door de pasta te mengen. Raket, dovenetel, look-zonder-look of veldzuring voor de sla, brandnetels voor de soep. Kornoeljebessen en bramen om gelei van te maken, vlierbloesemschermen om pannekoekjes mee te bakken. De locaties waren dichtbij en veraf: vaak een Amsterdams park waar verrassend veel te vinden is, maar ook Utrecht, ’t Gooi of Castricum om gericht naar bijvoorbeeld paddenstoelen te gaan zoeken.

Verse vis

Havenstraatterrein, volkstuin. Na het plukken is de fase van het proeven aangebroken. We zitten inmiddels in de volkstuin die Dieuw samen met een vriendin in beheer heeft. Het is een anarchistisch volkstuinencomplex, niet van de aangeharkte soort met corveediensten. Hier kan alles.

De volkstuin ligt aan het water en dat komt goed uit, want even later meert een boot aan. De maaltijd wordt verrijkt met verse vis, gevangen door Bob en Paul in de Amsterdamse wateren. Ze hebben twee grote vissen buitgemaakt, een baars en een snoekbaars. Paul is vaste deelnemer van Eigen Krachtvoer. Bob is zijn buurman, een fanatieke visser en daarnaast docent horeca op een ROC. Vakkundig roosteren zij de vissen op de barbecue. De smaak is onvergetelijk.

Coöperatiegedachte

De deelnemers aan het project kennen elkaars problemen, van vroeger of van nu: schulden, werkloosheid, verslaving, psychische en sociale sores. Maar daarover hoeft het nu niet te gaan. ‘Mensen worden hier blij van’, zegt Mark, ‘ook vanwege het samen klaarmaken van het eten, dat is altijd heel gezellig. In dit project proberen we een uitwisseling te organiseren met andere mensen die met stadslandbouw of visserij bezig zijn. Zo gingen we op bezoek bij de Almatuin, een moestuin midden tussen de kantoortorens van de Zuidas. We roosterden vis uit de grachten, groenten uit de tuin en paddestoelen uit het bos. Het ideaal van zelfvoorzienendheid komt zo in zicht. Er is meer mogelijk dan je aanvankelijk denkt. Het is een andere manier van in de maatschappij staan. Je merkt dan dat je heel veel dingen zonder geld kan doen. Het is de oude coöperatiegedachte: ruilen, delen. Eigen kracht is ook gezamenlijke kracht.’

Duindoornjam

Zo zette een wijnjournalist bij Mark in de buurt, die elke dag zestig wijnen moest proeven voor zijn nieuwe boek, de aangebroken flessen op de trap voor de buren. Mark pakte om de dag tien flessen en gaf ze weer door aan vrienden en bekenden. In het groengebied De Tuinen van West en langs de Amstel kun je gratis appels, peren en pruimen plukken. De vele potten jam van de cursus zijn verdeeld onder liefhebbers.

Mark en Dieuw ontlenen meer nog aan de cursus dan ze zelf van tevoren hadden verwacht. ‘Wij hebben ook onze ‘deprisodes’ en niets vinden we zo antidepressief als wildplukken.’ Patricia valt bij: ‘Het is voor mij een prachtige combinatie van een hele dag in de natuur zijn, gratis dingen kunnen regelen, lekker culinair bezig zijn en fotograferen.’

De stress

Een lastig punt bleek het maken van afspraken met de deelnemers te zijn. Mark: ‘Sommige mensen zijn heel chaotisch door het leven in armoede. Ze zitten in de stress over bijvoorbeeld onbetaalde rekeningen en kunnen andere dingen er moeilijk bij hebben. Ze hebben geen agenda, leven bij de dag. Of blijken ineens een doktersafspraak te hebben op het tijdstip van de cursus – dan durven ze niet te zeggen dat ze niet kunnen. Die officiële afspraken overkomen hen, ze zijn bang voor represailles als ze een tegenwerping maken. Daardoor hebben ze weinig controle over hun eigen leven. Veel deelnemers kwamen een paar keer en haakten dan weer af. Maar ook dan geeft het ze wat lucht.’ Dieuw: ‘De eerste keer zijn mensen best wel gespannen, ze zitten boordevol persoonlijke verhalen over hun problemen, moeten spuien.  Later worden ze ontspannener. In de natuur kom je weer op adem.’

Welkom uitje

Saskia, met haar onafscheidelijke hondje, is er bijna altijd bij. Voor haar heeft de cursus echt een omslag gebracht, ze kijkt weer optimistischer tegen haar leven aan. De cursus is elke week weer een ‘welkom uitje’, ze was al zestien jaar niet op vakantie geweest. Luc heeft pasgeleden bij Mark thuis geholpen met het maken van de duindoornjam. Zo groeien er allerlei verbindingen tussen de deelnemers, meer nog dan alleen tijdens de cursusdagen.

Mark: ‘We zijn ook allemaal verzamelaars van spullen op straat, daarin vinden we elkaar ook.’ Patricia heeft zelfs haar hele huis ermee ingericht. Zij probeert zoveel mogelijk los van geld te leven. Bij de Voedselbank Zuid werkt ze op vrijdagmiddag in de kookgroep. ‘Dat is de dag na de distributie, dan kijken we samen wat je kunt maken van het pakket van die week.’ Zelfs als je een krat vol kolen of pitabroodjes hebt gekregen, is er meer mogelijk dan je denkt. Dat is wat de initiatiefnemers én de deelnemers van Eigen Krachtvoer willen uitdragen.

 

[Tekst: Hansje Galesloot, februari 2015]

 

Wanneer? De wildplukwandelingen beginnen weer in maart. Ze worden steeds op dinsdagmiddag gehouden.

Voor wie? Eigen krachtvoer is voor mensen met een minimuminkomen.

Kosten? Dankzij subsidiegevers en sponsoren zijn er vrijwel geen kosten aan verbonden.

Informatie en aanmelden? Mark Janssen (email: ma.janssen@inter.nl.net)

Reageren? »

Reageren?

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Sjo Velland

Sjo Velland
  • Lach je rijk
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. In het januarinummer wenst Sjo alle MUG-lezers een fijn 2017 en vooral: ‘Lachen. Komend jaar lekker veel doen.’ In de jaren negentig zag ik van nabij een wo lees meer >>
  • Gezellig wordt het toch wel
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. ‘Gezellig wordt het toch wel’, wenst Sjo alle MUG-lezers toe. Met of zonder sneeuw, deze Kerst. Met Kerstmis sta ik elk jaar opnieuw in de zesde versnelling lees meer >>
  • Maakt armoede een slechter mens?
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. Terwijl de blaadjes van de bomen vallen – het is alweer november – vraagt Sjo zich af of je van weinig geld een slechter mens wordt. Immers, geld voor verant lees meer >>
Jacques Peeters

Columns door Jacques Peeters

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Amsterdam

ombudsman

Ombudsman regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

Ook het online MUG Magazine helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

Last Minute Ticketshop
Voor wie eens naar het theater wil, maar de prijs een bezwaar vindt, loont het de moeite een kijkje te nemen op de website van de Lastminuteticketshop.
Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Direct naar >>