Vier jaar Vliegenhart op Sociale Zaken

AMSTERDAM – Arjan Vliegenthart (SP) schreef een vlot leesbaar boek over zijn ervaringen tot nu toe als wethouder Sociale Zaken in Amsterdam.

‘Hoe gaat het met u?’ Met die zin nodigt de sociale dienst in Amsterdam klanten tegenwoordig uit voor een gesprek. Een advocaat belde zelfs op met de vraag of de brief wel ècht van de gemeente Amsterdam kwam. Had-ie nog nooit meegemaakt. Zijn reactie is tekenend voor de omslag die de Amsterdamse sociale dienst onder leiding van SP-wethouder Arjan Vliegenthart heeft doorgemaakt. Een vriendelijker benadering van mensen in de bijstand, zonder dreigende taal, het was even wennen. Vliegenthart schreef er een boek over, ‘Onder Amsterdammers’.

De Socialistische Partij kwam in 2014 in het Amsterdamse stadsbestuur nadat de PvdA een historische nederlaag had geleden. D66, die van 7 naar 14 zetels sprong, wilde in ieder geval met de VVD besturen en nadat GroenLinks als derde partij was afgehaakt, kozen de democraten uiteindelijk voor de SP. Arjan Vliegenthart, die zeven jaar voor de SP in de Eerste Kamer zat, werd wethouder Sociale Zaken, SP-fractievoorzitter Laurens Ivens werd wethouder Bouwen en Wonen.

Het eerste dat Vliegenthart deed was de minimavoorzieningen fors uitbreiden, omdat hij vindt dat bijstand en minimumloon niet voldoende zijn om van te leven. Iedereen, baan of niet, kan in de schuld belanden. En daarom vindt hij dat er hoognodig wat moet worden gedaan aan die opeenstapeling van boetes waardoor mensen in de problemen komen.

De tegenprestatie

Vliegenthart trad aan in een tijd dat het Rijk niet alleen de zorg voor jongeren, de thuishulp en de bijstand naar de gemeente afstootte, maar er ook flink op bezuinigde. Maar dat niet alleen: de nieuwe Participatiewet legde ook extra verplichtingen op. Vliegenthart kan daar niet zoveel mee. Hij denkt dat mensen sneller in beweging komen als je het vriendelijk vraagt dan wanneer je hen iets oplegt. En daarom zijn tegenprestatie en taaleis in Amsterdam niet ingevoerd, wat hem in conflict met politiek Den Haag bracht. Ook werd de kostendelersnorm versoepeld. Zo wordt iemand die een vriend of familielid met een gebroken been tijdelijk in huis neemt, niet op de uitkering gekort.

Maar waar hij nog de meeste moeite mee heeft is het enorme wantrouwen dat uit de Participatiewet spreekt. Alsof werkloosheid een individueel, en geen maatschappelijk  probleem is. Zo’n maatschappelijk probleem los je niet op door werkzoekenden alleen op hun verplichtingen te wijzen.

Dat die vriendelijker, niet door wantrouwen gedreven benadering ook werkt, heeft hij inmiddels bewezen: 23.000 bijstandsgerechtigden vonden in de afgelopen vier jaar een betaalde baan. En 15.000 Amsterdammers die geen uitzicht op betaald werk hebben, doen nu aan vrijwilligerswerk of mantelzorg, of ze volgen een taalcursus.

Pitbull Van der Pligt

Vliegenthart beschrijft in zijn boek niet alleen hoe het college tot stand kwam, maar ook hoe de SP al vrij snel afscheid moest nemen van SP-raadslid Maureen van der Pligt, die niet alleen één van de ‘pitbulls’ van de SP-fractie was, maar ook samen met hem over een nieuw college had onderhandeld. Als vakbondsvrouw was ze principieel tegen leerstages, omdat stagiairs vaak als gratis arbeidskracht door werkgevers worden misbruikt. Door af te spreken dat je als stageloper ook iets leert, probeerde Vliegenthart die bezwaren te ondervangen, maar het was niet genoeg om te voorkomen dat Van der Pligt uiteindelijk opstapte.

Maar er was niet alleen rumoer binnen de SP. In het Amsterdamse Bos vlogen werkmeesters van de sociale dienst, die misbruik hadden gemaakt van hun macht, de laan uit. En het disciplineringscentrum aan de Laarderhoogtweg, waartegen de Bijstandsbond en zijn eigen SP actie hadden gevoerd, werd gesloten.

Jetta Klijnsma

Ook kwam Vliegenthart geregeld in aanvaring met PvdA-staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken, die deel uitmaakte van een kabinet dat miljarden had bezuinigd op de sociale werkvoorziening. Hij vergelijkt die bezuinigingsoperatie met ‘het bouwen van een schip op open zee bij stormkracht tien, terwijl de bouwer van het schip, de regering, op de kade staat te vertellen wat er misgaat en wat er beter moet.’

In zijn hoedanigheid als voorzitter van de commissie Werk en Inkomen van de Vereniging Nederlandse Gemeenten stond Vliegenthart regelmatig tegenover Klijnsma, die ontkende dat de sociale werkvoorziening op slot was gegooid, ook al mochten er dan geen nieuwe mensen worden aangenomen. Toch oordeelt hij mild over haar, omdat ze in ieder geval haar best deed de scherpe randjes van het kabinetsbeleid er af te slijpen. Zo sleepte ze er in het laatste jaar van haar regeerperiode honderd miljoen uit voor het bestrijden van armoede onder kinderen.

Zoon van een dominee

Vliegenthart is zoon van een dominee, en zelf ook gelovig. Het zal dus weinig verbazing wekken dat het geloof hem inspireert. En waarom rechtvaardigheid voor hem soms belangrijker is dan wetmatigheid, oftewel het naleven van voorschriften.

In een Preek van de Leek, die hij af mocht steken in de Doopsgezinde Singelkerk, bekende hij inspiratie te putten uit het drievoudige principe ‘recht doen, trouw betrachten en nederig wandelen met je God’. Die gedrevenheid spat van het hele boek af, waardoor je beter begrijpt waarom hij de laatste vier jaar onvermoeibaar van alles in gang heeft gezet om het verschil te maken. Alsof de duivel hem op de hielen zat. De gemeenteraad werd er wel eens tureluurs van, maar dat hij de laatste vier jaar veel voor ‘zijn Amsterdammers’ heeft bereikt staat buiten kijf.

‘Onder Amsterdammers’, 4 jaar wethouder in 020, kost € 16,90 en is een uitgave van Uitgeverij Van Gennep.

 

Tekst: AvS
Beeld: Sodis Vita

Bij de foto: Job Cohen, oud-burgemeester van Amsterdam en voorzitter van het bestuur van Cedris (vereniging van sociale werkvoorzieningen) nam het eerste exemplaar van Vliegentharts boek ‘Onder Amsterdammers’ in ontvangst.

Reageren? »

Reageren?

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

Ook het online MUG Magazine helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

 

Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Vorige MUG nog eens lezen?
Direct naar >>