Van jam tot zuurkool: de lol van voedsel conserveren

220A7717

Met de gratis cursus ‘conserveren van voedsel’ slaat Mark Janssen drie vliegen in één klap: je bouwt een voorraadje op waar je nog lang plezier aan kunt beleven, je spaart geld uit en gooit minder voedsel weg. 

[Dit is een uitgebreide versie van een artikel in MUG Magazine september 2015]

Mark Janssen (64) zet zijn deelauto aan de rand van een natuurgebied bij Leusden neer. Hij haalt een emmertje uit de achter­bak en loopt het bos in. Binnenkort gaat hij met cliënten van de Amsterdamse Voedselbank bosbessen plukken maar dan moeten er natuurlijk wel bosbessen zijn. Het zal hem toch niet gebeuren dat ze door de hitte van de afgelopen weken zijn opgedroogd.
“Veel mensen denken dat je niet mag wildplukken maar dat is niet zo”, legt hij uit. “In het Vondelpark, waar we vlierbloesems hebben geplukt, wilden handhavers ons op de bon slingeren. Toen zijn we maar naar het Rembrandtpark gegaan.” Wat wél en niet mag, hangt van de eigenaar van het terrein af. “Als je voor eigen gebruik plukt, is het meestal wel goed. Zolang je maar niks beschadigt.”

De verslaggever heeft ze nog niet gezien, maar Mark natuurlijk wèl: kleine bosbessen, die laag bij de grond groeien. Ze zijn te herkennen aan hun kleine blaadjes. En aan hun blauwe kleur natuurlijk.  Met een kam ritst hij langs de takjes en al snel heeft hij zijn bakje aardig gevuld. “Lekker voor vanavond en nog gezond ook.”

Janssen was ooit in loondienst, als onderzoeker in de geestelijke gezondheidszorg. Later begon hij voor zichzelf, maar door de crisis smolt zijn kapitaaltje weg. Uiteindelijk belandde hij bij de Voedselbank. Daar is hij inmiddels al weer bij weg, maar het bracht hem wel op het idee om voor Voedselbankcliënten van stadsdeel Zuid wildplukwandelingen op te zetten. Met hen trekt hij de natuur in om paddestoelen, planten, bessen en noten te plukken, die een waardevolle aanvulling zijn op het menu van de voedselbank.

“We plukken niet alleen paddestoelen, maar ook bessen, planten en noten. Je moet weten waar ze groeien, en hoe ze er uit zien.” Het plezier dat hij aan wildplukken beleeft, wil hij graag met anderen delen. “De naam van de stichting die we voor dit soort activiteiten hebben opgericht, ‘Eigen krachtvoer,’ zegt het al een beetje. Veel mensen laten zich door hun armoede neerdrukken. Ik wil ze graag weer het gevoel geven dat ze niet altijd afhankelijk hoeven te zijn van de Voedselbank of andere weldoeners. Het enige dat je nodig hebt is een beetje kennis. Bovendien is zelf je voedsel plukken gezond en lekker.”

De wildplukexcursies brengen hem naar de Amsterdamse parken, het Amsterdams Bos, de Kennemer duinen en de Utrechtse Heuvelrug.  “We plukken niet alleen, we leren mensen ook hoe je het klaar moet maken. Van jonge brandnetel kun je bijvoorbeeld heerlijke soep maken. Ik heb het wel eens aan fijnproevers voorgeschoteld, zonder er bij te vertellen wat het was. Heerlijk, zeiden ze. Is het artisjok? Is het courgette? Van daslook, dat qua smaak tussen en knoflook in zit, kun je weer lekkere pesto maken. En wist je dat je blaadjes van de paardenbloem kunt eten? Het smaak ietwat bitter, maar in tegenstelling tot het voedsel uit de supermarkt, wat vaak te zoet, te zout of te vet is, is het leuk om natuurlijke smaken uit te proberen.”

Janssen is een paddestoelenkenner. Hij schreef een handboek over. In tegenstelling tot wat meestal wordt gedacht, tref je paddestoelen ook in het voorjaar aan. “De morieljes, na de truffel de lekkerste paddestoel, komen bijvoorbeeld in mei op. In de zomer kun je het vroege eekhoorntjesbrood plukken, waar je met een uitje, knoflook en peterselie een prima voorgerecht van kunt maken. In juli zijn er bosbessen, in augustus zijn er bramen en in september kun je hazelnoten en walnoten plukken.”
Wie voedsel over heeft, heeft de neiging  om het weg te gooien. Zonde, vindt ­Janssen. “Je kunt het ook conserveren.” En daarom geeft hij voor Amsterdamse minima een gratis cursus, waarbij je leert drogen, inmaken, wecken en nog veel meer. “Toen ik zelf nog bij de voedselbank liep, kreeg ik bijvoorbeeld stapels broden, waarvan ik na twee dagen de helft al kon weggooien, omdat het te oud was of begon te schimmelen.” Iemand vertelde hem dat je brood makkelijk kunt invriezen, of drogen en fijnstampen, zodat je weer voor járen paneermeel hebt.
In de cursus leert hij hoe je vruchtensap, jam, ijs en zuurkool kunt maken. Champignons kun je drogen of invriezen, tomaten kun je verwerken in tomatensoep, van witte kool kun je zuurkool maken en van bosbessen en bramen kun je jam maken.
Van de wildplukwandelingen, die hij ook organiseert, komt hij soms terug met kilo’s eekhoorntjesbrood, maar hij kent ook mensen met een moestuin, die ineens met een flinke oogst aan groente of fruit zitten. Conserveren is dan de oplossing. “Boeren weten natuurlijk al eeuwen hoe je voedsel moet bewaren. Die hebben voorraadkamers vol, maar stedelingen zijn vergeten hoe je voedsel conserveert.” Vandaar de workshops, waarin hij tips geeft. Dat je groente, voordat je die gaat invriezen, eerst moet blancheren (kort koken), zodat de smaak behouden blijft. Of dat je de houdbaarheid kunt vergroten door eerst de lucht uit het voedsel te halen (vacumeren).

Conserveren biedt overigens nog andere voordelen: je hoeft minder weg te gooien (per huishouden worden honderden kilo’s voedsel weggegooid) en het is goed voor portemonnee én milieu.
Janssen schenkt een glaasje vlierbloesem­siroop in, dat is gemaakt van witte vlier­bloesems die je eind mei in bijna elk park kunt plukken. “We verkopen het op biologische markten. De vrijwilligers die het verkopen krijgen een vergoeding en de rest gaat in de pot. Op die manier hopen we er kleine baantjes van te maken.”

Even later zet hij twee potten ganzenpootjes op tafel. Ze zijn afkomstig van de workshop ganzen fileren. “Ik had zestien ganzen voor drie kwartjes per stuk op de kop getikt. Grauwe ganzen worden nu met honderdduizenden afgemaakt, omdat ze de boeren schade berokkenen en het vliegverkeer er last van heeft. De groothandel krijgt die ganzen voor niets en verkoopt ze voor heel weinig geld door, omdat Nederlanders alleen met Kerstmis wild eten. Maar ganzenborst is, net als kippenborst, héél mals. Dat vlees kun je invriezen, terwijl je de pootjes het beste kunt konfijten en in een potje stoppen. Zo blijft het jaren houdbaar.”

 

‘Conserveren van voedsel’ wordt elke twee weken op vrijdagmiddag gegeven in Huis van de Wijk De Pijp, Tweede van der Helststraat 66. De cursus loopt tot en met maart 2016, is gratis dankzij een subsidie van het Skanfonds en alleen minima kunnen eraan deelnemen. Om iedereen een kans te geven, mag je maximaal drie keer meedoen. Aanmelden kan bij Mark Janssen via telefoonnummer 06-41579776.

 

Tekst Arnoud van Soest  Beeld Sandra Hoogeboom

Reageren? »

Reageren?

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Sjo Velland

Sjo Velland
  • Lach je rijk
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. In het januarinummer wenst Sjo alle MUG-lezers een fijn 2017 en vooral: ‘Lachen. Komend jaar lekker veel doen.’ In de jaren negentig zag ik van nabij een wo lees meer >>
  • Gezellig wordt het toch wel
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. ‘Gezellig wordt het toch wel’, wenst Sjo alle MUG-lezers toe. Met of zonder sneeuw, deze Kerst. Met Kerstmis sta ik elk jaar opnieuw in de zesde versnelling lees meer >>
  • Maakt armoede een slechter mens?
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. Terwijl de blaadjes van de bomen vallen – het is alweer november – vraagt Sjo zich af of je van weinig geld een slechter mens wordt. Immers, geld voor verant lees meer >>
Jacques Peeters

Columns door Jacques Peeters

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Amsterdam

ombudsman

Ombudsman regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

Ook het online MUG Magazine helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

Last Minute Ticketshop
Voor wie eens naar het theater wil, maar de prijs een bezwaar vindt, loont het de moeite een kijkje te nemen op de website van de Lastminuteticketshop.
Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Direct naar >>