Brouwerij ageert tegen loondispensatie

AMSTERDAM – Brouwerij De Prael biedt werk aan 165 mensen, waarvan een flink deel met een handicap. Het kabinet gunt deze mensen hooguit bijstand, tot frustratie van De Prael.

De Prael biedt werk aan mensen via loonsubsidie en creatief gebruik van de regeling voor onkostenvergoeding. Maar De Prael maakt zich zorgen. Dit kabinet wil mensen met een zekere afstand tot de arbeidsmarkt voor niet meer dan bijstand laten werken. “Dat is in niemands belang”, zegt directeur Arno Kooy van De Prael.

Kooy is geschrokken van het kabinetsvoornemen om mensen met een arbeidshandicap niet langer het minimumloon te garanderen maar desnoods tegen bijstandsniveau te laten werken, via loondispensatie. “Mensen zullen het opgeven, zullen denken: ‘Waarom zou ik dan nog bij jullie komen werken?’. En je krijgt een rare tweedeling tussen volwaardige werknemers en een groep die voor spek en bonen meedoet.” Werkenden op basis van loondispensatie bouwen geen pensioen en ww-rechten op, hebben geen zicht op salarisverhoging of een eindejaarsuitkering en ga zo maar door.

De Prael is een van de meeste succesvolle sociale ondernemingen in Amsterdam, met inmiddels twee vestigingen en plannen voor uitbreiding naar andere steden. Naast die op de Wallen is er nu een café annex brouwerij aan het begin van de Nieuwe Hemweg, vlakbij de Spaarndammerbuurt. Kooy biedt werk aan zo’n 165 mensen, van wie twintig in reguliere loondienst. De rest heeft in meer of mindere mate een arbeidsbeperking.

Kooy: “Van psychiatrische stoornissen tot om heel andere redenen héél moeilijk, bijvoorbeeld tienermoeders die geen idee hebben hoe ze zelf hun leven weer op de rails moeten krijgen. Van al deze circa 145 medewerkers zitten er 35 in een of andere regeling, bijvoorbeeld de oude WSW (sociale werkvoorziening), een participatietraject of de regeling voor beschut werk nieuwe stijl. Voor hen zal de oude regeling blijven gelden, waarbij ik ze dankzij loonkostensubsidie toch tenminste het minimumloon kan bieden. Maar voor al die anderen en voor nieuwe mensen die ik goed kan gebruiken – zo’n 35 fte – dreigt werken met behoud van bijstand.”

Einde loonkostensubsidies

Wat is er aan de hand? Rutte-III heeft bedacht dat de loonkostensubsidies in de Participatiewet best kunnen worden vervangen door loondispensatie. Werkgevers kunnen onder het wettelijk minimumloon betalen, afhankelijk van iemands productie- of loonwaarde. De gemeente vult vervolgens aan tot bijstandsniveau.

Uitleg UWV Perspectief, het platform voor en door mensen met een arbeidsbeperking:
Het kabinet wil ‘loondispensatie’ invoeren voor mensen met een beperkt productievermogen. Tot nu toe krijgen deze werknemers een volwaardig minimumloon, waarbij de werkgever wordt gecompenseerd. In de nieuwe plannen worden zij ónder het minimumloon betaald, met eventueel een aanvulling tot uitkeringsniveau. Die mensen gaan er flink op achteruit en de armoedeval dreigt. Loondispensatie leidt tot veel extra bureaucratie, waarbij werknemers een deelsalaris krijgen en gemeenten dat moeten verrekenen met een eventuele aanvulling. Twee geldstromen maakt het niet eenvoudiger, en daar zit niemand op te wachten. Een zeer grote groep werknemers zal straks onder het minimumloon betaald worden. De bijstand dreigt zo het nieuwe minimumloon te worden. Werken loont dan dus niet. Economische zelfstandigheid en gelijkwaardigheid met andere collega’s verdwijnt zo uit beeld. Een inclusieve arbeidsmarkt moet juist uitgaan van gelijkwaardige collega’s.

Maar bijzondere biertjes zoals De Prael brouwt, zijn immens populair en de Amsterdamse horeca loopt als een tierelier. Waarom betaalt u uw personeel niet gewoon loon?
Kooy: “Je moet beseffen dat we een bedrijf als De Prael prima met heel veel minder mensen kunnen runnen. Maar dat is niet de bedoeling. De Prael is juist opgezet voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dat gaat niet vanzelf. Er is enorm veel, niet direct zichtbare, persoonlijke begeleiding nodig. We betalen bijvoorbeeld het ROC op jaarbasis €35.000 voor scholing in horeca en logistiek. En zoals iedereen kan begrijpen, leveren deze mensen doorgaans niet de prestaties van een ‘gewone’ werknemer.”

Politici snappen niets van deze mensen

“Politici begrijpen niet waar het over gaat. Ze snappen niets van deze mensen. Wij doen het niet voor het geld, dat zit niet in de genen van De Prael. En ja, we hebben een prima omzet maar de kosten zijn ook enorm, om redenen die ik zojuist heb uitgelegd. Bovendien werkt loondispensatie zo: als ik zo iemand meer loon geef, ontvangt hij minder bijstand van de gemeente. Dus hij wordt er zelf niet wijzer van.”

Volgens Arno Kooy zullen de kabinetsplannen ertoe leiden dat mensen met afstand tot de arbeidsmarkt thuisblijven. “Moet je eens bedenken wat dat de samenleving gaat kosten, aan sociale problemen, extra kosten voor begeleiding en opvang enzovoort. Bij ons werken ook dak- en thuislozen en mensen met behoorlijke sores. Die staan er dan weer helemaal alleen voor. Is dat sociaal?”

Toch iets extra’s dankzij vrijwilligers-/onkostenvergoeding

De Prael heeft overigens een manier gevonden om een deel van de medewerkers iets extra’s te laten bijverdienen. Er werken zo’n 65 vrijwilligers bij de brouwerij. Die krijgen een vergoeding, tot maximaal €5,- per dagdeel en tot maximaal €1.500,- per jaar. “En stiekem doen we meer voor deze groep, want ze krijgen bijvoorbeeld ook gratis maaltijden.”

Maar dat mag toch niet? De Prael is geen ­Algemeen Nut Beogende Instelling. Alleen Anbi’s 
mogen een vrijwilligersvergoeding geven.
Kooy: “Ja, dat was lang een punt van zorg. Ik vind het trouwens onterecht dat bedrijven dat niet zouden mogen. Zeker, ik onderken het risico van misbruik en zwart werk. Maar daar is het ons niet om te doen; wij proberen een sociale onderneming draaiend te houden en willen dat onze mensen financieel ook iets opschieten met hun inzet. Een basisinkomen zou veel oplossen. Ik vind het prima om deze discussie te voeren om de politiek wakker te schudden. Gun mensen én sociale ondernemers meer ruimte om iets te doen waar beide partijen voordeel aan hebben. Maar wij hebben goed uitgezocht dat wij wel degelijk deze vorm van onkostenvergoeding kunnen uitkeren aan mensen die in een traject zitten, die een aantoonbare handicap hebben.”

Van de Belastingdienst mag niet iedereen vrijwilligers aannemen en een vergoeding betalen. Dat recht hebben alleen Algemeen Nut Beogende Instellingen (Anbi) of Sociaal Belang Behartigende Instellingen (SBBI), sportverenigingen en organisaties die geen vennootschapsbelasting hoeven te betalen.

De regels blijken toch lastiger dan dat. Zelfs een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken weet het niet helemaal. Zij meent dat ook andere organisaties een vrijwilligersvergoeding mogen uitkeren, onder voorwaarden: “Het moet om écht vrijwillig werk gaan.” Dat zou de deur openzetten voor ondernemers als ‘de bakker om de hoek’, die dan dus ook hulpkrachten als vrijwilliger kunnen aannemen, zonder loonbetaling en afdracht van sociale premies. Maar zo zit het niet volgens regiomanager Brigit Nieuwburg van De Regenboog, partner van De Prael in het bieden van een dagbesteding aan mensen met een arbeidshandicap: “Het gaat hier om mensen in een wmo-traject. Die mogen €5,- per dagdeel, met hetzelfde maximum als de vrijwilligersregeling, (€1.500,- per jaar) aan onkostenvergoeding krijgen. Wat De Prael doet, is volstrekt in orde; maar het is strikt genomen géén vrijwilligersvergoeding.” Een gemeentewoordvoerder zegt op de hoogte te zijn van deze constructie, die geldt voor mensen die in een traject zitten. Ook volgens hem is er geen sprake van een onrechtmatig verstrekte vrijwilligersvergoeding.

Tekst Joop Lahaise Beeld Erik Veld

Reageren? »

Reageren?

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

Ook het online MUG Magazine helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

 

Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Vorige MUG nog eens lezen?
Direct naar >>