Een vakman heeft altijd werk

Ondanks het tekort aan vakmensen kiezen steeds minder leerlingen voor een technische opleiding. Dat moet anders, in de techniek en de ambachten is volop werk en het betaalt vaak beter dan een kantoorbaan.

De crisis is nog niet voorbij maar bedrijven klagen alweer over een tekort aan technisch personeel. Uit een arbeidsmarktanalyse van uitkeringsinstantie UWV blijkt dat in de industrie duizenden vacatures zullen ontstaan. Zuivelgigant Campina geeft jongeren een baangarantie en een leasescooter om naar hun stageplaats te gaan, mits ze voor een technische stage kiezen.  
Dat er door de vergrijzing tekorten ontstaan aan ambachtslieden en technische vakmensen is al langer bekend. Daarom vroeg de regering de Sociaal Economische Raad (SER) om advies. In juni 2013 kwam het rapport van honderd pagina’s met tal van voorstellen om de ambachtssector ruim baan te geven.
Allereerst brengt de SER de ambachtseconomie in beeld. Techniek is een van de drie ambachtssectoren, ‘gezondheid’ en ‘creatief’ zijn de andere twee. Onder techniek vallen branches als bouw, metaal, hout, reparatie en installatie.
Wie bij het woord ambacht aan klompenmakers denkt, moet nodig worden bijgepraat. De ambachtssector is dynamisch: oude beroepen verdwijnen en nieuwe komen er voor in de plaats. Technologische vernieuwing speelt een belangrijke rol. Metaalbewerkers moeten computers kunnen programmeren. Creatieve en innovatieve bedrijven hebben ambachtslieden nodig om speciale onderdelen te maken met bijvoorbeeld 3D-printers.
In de laatste twee jaar is de instroom in het hbo en de technische universiteiten al flink toegenomen maar in het vmbo en mbo neemt het aantal leerlingen nog steeds af. De SER wijt dat aan het slechte imago van dit soort werk. Het zou zwaar, vies en laagbetaald zijn, voor leerlingen die ander onderwijs niet aankunnen. Onzin vindt de SER. Vakmensen moeten heel wat in hun mars hebben om met alle technologische ontwikkelingen mee te kunnen.
Allochtone jongeren kiezen nog minder voor techniek en ambacht dan hun autochtone leeftijdsgenoten. En dat terwijl de werkloosheid onder hen twee maal zo hoog is. In migrantengezinnen valt met goede voorlichting een wereld te winnen volgens Zeki Arslan, programmamanager onderwijs van Forum. Zo realiseert niet iedereen zich dat een gekwalificeerde electriciën of installateur vaak meer verdient dan een academicus.
De SER geeft een aantal concrete adviezen om ambacht en techniek te versterken. Op de basisscholen moet meer aandacht komen voor het herkennen van praktisch talent. Daarom zou er naast de Citotoets een ‘capaciteitentoets’ moeten komen. Kinderen zouden al op de basisschool les moeten krijgen in techniek en ambacht.
Ook wordt het tijd dat ouders een realistischer beeld krijgen van de arbeidsmarktperspectieven van verschillende beroepen. Te vaak laten ze hun kinderen voor opleidingen kiezen waarin ze weinig kans maken op een baan. De SER adviseert UWV om voor alle beroepssectoren arbeidsmarktanalyses te maken ten behoeve van het onderwijs, het bedrijfsleven en de ouders.
Het imago van vakwerk moet beter, met Duitsland als het grote voorbeeld. Daar krijgen vakmensen erkenning met onder meer een meestertitel. Vakkampioenschappen zijn ook een manier om het ambacht te promoten.
Minstens zo belangrijk: het beroepsonderwijs moet op de schop. Een probleem is de overgang van vmbo naar mbo. Juist daar gaat het vaak mis. Er moet één doorlopende leerlijn zijn zonder ‘knip’, vindt de SER. Ook op de kwaliteit van de ROC’s valt wel af te dingen.
Voor voldoende en goede stages moet de samenwerking tussen onderwijs en bedrijven hechter worden. Ook eenmansbedrijven moeten leerbedrijf kunnen zijn. Veel ambachtslieden zijn zzp’er. Daarom moet er in het beroepsonderwijs ruimte komen voor lessen in ondernemerschap.
De adviezen van de SER zijn geen luchtballonnetjes. In het Nationaal Techniek Pact dat in mei vorig jaar gesloten werd, wordt hard gewerkt aan concrete maatregelen om adviezen uit te voeren.

De open dagen zijn inmiddels gestart.
Te hopen is dat er veel jongeren en hun ouders komen kijken.

Tekst Toine Graus  Beeld Erik Veld

Ambachten: een gat in de markt
Ambachten vormen een onmisbare schakel in de Nederlandse economie. Er werken 774.000 mensen in 285.000 bedrijven en die hebben samen een jaaromzet van 110 miljard euro. De ambachtseconomie bestaat voor 70 procent uit zzp’ers. Denk aan stoffeerders, schoenmakers en loodgieters. In de bouw en de techniek zijn vaak grotere bedrijven actief. Er dreigt een enorm tekort aan vakmensen te ontstaan. Tot 2021 zijn er 229.000 nieuwe werknemers nodig zijn in deze sector, vooral door de vergrijzing. Ondertussen loopt het aantal mbo-leerlingen in het vakonderwijs terug. Alleen al in de sector techniek zal het aantal leerlingen van ongeveer 140.000 naar 120.000 dalen, zo is de verwachting.
Het actieplan Focus op Vakmanschap 2011-2015 en het Nationale Techniekpact moeten ervoor zorgen dat ambachtsonderwijs weer aantrekkelijk wordt voor jongeren. Amsterdam heeft een eigen Masterplan techniek gelanceerd.

Uit: ‘Handmade in Holland: vakmanschap en ondernemersschap in de ambachtseconomie. SER juni 2013

1 reactie »

  1. Vakman zijn betekent als werknemer vroeg op, veel reizen en hard werken. Als zelfstandige,aannemer of ZZP ér, heb je veel en veelzijdige kennis van zaken nodig .Geluids – en warmte isolatie,constructief en creatief kunnen denken, duurzaamheid, en steeds bijblijven met technische vooruitgang en vernieuwing, en vaak doorgeslagen onpraktische veiligheids eisen en een veelvoud aan materiaal keuzen. Verhuren aan aannemers wordt flink bureaucratisch gemaakt door de belastingdienst. In de praktijk heb je wekelijks te maken met werk inplannen, klanten bezoeken, offertes maken, calculeren, inkopen materiaal en bijsturen planning aan weersveranderingen, onderhoud gereedscchappen, en aan en afvoer van materialen. Dus ook veel onbetaalde uren.
    We leven in een omgekeerde wereld. Er zijn 774.000 mensen werkzaam in de ambachten. Er zijn ca. 500.000 managers.
    Er zijn daarnaast nog veel meer beroepen welke veel beter betalen, en vaak logistiek minder zwaar zijn. Denk bijv. aan directeuren van energie bedrijven, hoge ambtenaren, en meer functies waar mensen ander mensen controleren, veel beroepen die veel minder inspanning vragen, veel beter betalen, en minder onbetaalde uren vergen.

    Het wordt tijd dat diegene die anderen controleren minder gaan verdienen dat mensen die werkelijk diensten lever aan de samenleving. Dan verdwijnen de tekorten aan vaklieden, onderwijzend personeel en hard werkende mensen in de zorg vanzelf. Ik doel hier dus niet op mensen die teveel formuliertjes invullen, maar werkelijk iets presteren.

    Reactie by Kees van Wegen — 26 november 2017 @ 00:47

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Sjo Velland

Sjo Velland
  • Lach je rijk
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. In het januarinummer wenst Sjo alle MUG-lezers een fijn 2017 en vooral: ‘Lachen. Komend jaar lekker veel doen.’ In de jaren negentig zag ik van nabij een wo lees meer >>
  • Gezellig wordt het toch wel
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. ‘Gezellig wordt het toch wel’, wenst Sjo alle MUG-lezers toe. Met of zonder sneeuw, deze Kerst. Met Kerstmis sta ik elk jaar opnieuw in de zesde versnelling lees meer >>
  • Maakt armoede een slechter mens?
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. Terwijl de blaadjes van de bomen vallen – het is alweer november – vraagt Sjo zich af of je van weinig geld een slechter mens wordt. Immers, geld voor verant lees meer >>
Jacques Peeters

Columns door Jacques Peeters

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Amsterdam

ombudsman

Ombudsman regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

Ook het online MUG Magazine helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

Last Minute Ticketshop
Voor wie eens naar het theater wil, maar de prijs een bezwaar vindt, loont het de moeite een kijkje te nemen op de website van de Lastminuteticketshop.
Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Direct naar >>