Kansenongelijkheid in het onderwijs

Kansongelijkheid in het onderwijs is enorm, concludeert de Inspectie van het Onderwijs in De Staat van het Onderwijs 2015/2016

De al eerder geconstateerde kansenongelijkheid tussen leerlingen van laag- en hoogopgeleide ouders blijft een rol spelen. Wie voor een dubbeltje is geboren wordt maar moeilijk een kwartje. Het oude onderwijsideaal van emancipatie en verheffing door kennisvergaring lijkt ver te zoeken, na decennia van stelselmatige bezuinigingen en hervormingen in het onderwijs. Dit is de conclusie die getrokken kan worden uit De Staat van het Onderwijs 2015/2016 van de Inspectie voor het Onderwijs.

De schoolkeuze is meer bepalend dan wenselijk voor het voltooien van een succesvolle schoolcarrière en kans op een goede baan, ook als rekening wordt gehouden met verschillen in leerlingenpopulatie. Van alle landen die aan het Pisa-onderzoek – een internationaal onderzoek naar de kennis en vaardigheden van 15-jarigen – meedoen zijn nergens de verschillen tussen scholen voor voortgezet onderwijs zo groot als in Nederland. Al in het basisonderwijs blijken leerlingen van sommige scholen gemiddeld tien tot twintig punten lagere resultaten te halen op de eindtoets dan op andere scholen met een vergelijking populatie van leerlingen. Dat kan er voor zorgen dat leerlingen één of twee niveaus lager terecht komen in het vervolgonderwijs dan leeftijdsgenoten met dezelfde capaciteiten.

Kop in het zand steken

Vorig jaar constateerde de inspectie al dat de kansen die kinderen van laag- en hoogopgeleide ouders krijgen, steeds meer uiteenlopen. In reactie zijn twee keer zoveel basisschooladviezen naar boven bijgesteld na de uitslag van de eindtoets als het jaar daarvoor. ‘Dit heeft echter de ongelijkheid tussen kinderen van laag- en hoogopgeleide ouders nog niet kleiner gemaakt; met name de adviezen van de laatste groep werden bijgesteld’, aldus de Inspectie. Dat lijkt een open deur: het kunstmatig opschroeven van de basisschooladviezen (voor een vo-school) betekent evident niet dat leerlingen ook beter presteren maar lijkt veeleer een klassiek staaltje kop in het zand steken.

Slecht onderwijs benadeelt vooral niet-westerse schoolverlater

Kansenongelijkheid blijkt speelt ook een rol in de overgang naar de arbeidsmarkt en raakt dan vooral groepen die het daar toch al lastig hebben. Mbo- en hbo-afgestudeerden met een niet-westerse migratie-achtergrond vinden minder makkelijk een baan.

Dit verschil is de laatste vijftien jaar toegenomen, stelt de onderwijsinspectie. Zo is bij de mbo-afgestudeerden met een niet-westerse migratie-achtergrond de kans op werkloosheid 11,5 procent hoger. In 2001 was dat 4,7 procent. Ook een stageplek vinden is voor mbo-studenten met een niet-westerse migratie-achtergrond lastiger. 

Nog steeds geldt dat de gemiddelde prestaties in het Nederlandse onderwijs hoog zijn, in vergelijking met veel andere landen. Wel stagneerden of daalden de Nederlandse prestaties internationaal gezien de afgelopen twintig jaar, terwijl die in andere landen juist vooruitgingen. Met name de top is smaller geworden: het aantal leerlingen dat goed presteert, is flink teruggelopen.

De Inspectie wijt de grote verschillen aan het feit dat Nederlandse scholen grote vrijheid hebben het onderwijs naar eigen inzichten in te richten. Veel leerkrachten klagen juist dat de vele van bovenaf opgelegde regels – de enorme bureaucratie – en te grote klassen tot enorme werkdruk leiden, met alle gevolgen van dien voor de kwaliteit van het onderwijs. Al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw is vooral bezuinigd op het onderwijs, vooral op de salariëring van docenten. Statusverlaging, overvolle klassen met drukke, snel afgeleide leerlingen en matige werkomstandigheden doen de rest.

Reageren? »

Reageren?

Plaats een reactie

Kort nieuws
Joep Bertrams

 

Sjo Velland

Sjo Velland
  • Lach je rijk
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. In het januarinummer wenst Sjo alle MUG-lezers een fijn 2017 en vooral: ‘Lachen. Komend jaar lekker veel doen.’ In de jaren negentig zag ik van nabij een wo lees meer >>
  • Gezellig wordt het toch wel
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. ‘Gezellig wordt het toch wel’, wenst Sjo alle MUG-lezers toe. Met of zonder sneeuw, deze Kerst. Met Kerstmis sta ik elk jaar opnieuw in de zesde versnelling lees meer >>
  • Maakt armoede een slechter mens?
    Sjo Vellands vaste column in MUG Magazine. Terwijl de blaadjes van de bomen vallen – het is alweer november – vraagt Sjo zich af of je van weinig geld een slechter mens wordt. Immers, geld voor verant lees meer >>
Jacques Peeters

Columns door Jacques Peeters

Jacques Peeters
  • Gemeente sluist privégegevens minima door naar Albert Heijn
    Iedereen in het bezit van een geldige Stadspas kreeg onlangs een waardebon van € 5,-. Op de waardebon staat: ‘Tegen inlevering van deze bon en op vertoon van uw AH-Bonuskaart krijgt u 5 euro korting b lees meer >>
  • Leer van de echte graaiers
    De gemeente Amsterdam keert miljoenen euro’s, bestemd voor armoedebestrijding, niet uit. Dat is opmerkelijk, omdat het aantal armen in de stad al jaren toeneemt. Bovendien neemt de kloof tussen arm en lees meer >>
  • Politiek ontkent realiteit
    Woensdag 16 september was er een vergadering van de Raadscommissie Werk en Economie (Raadscie. WE). Op de agenda stond onder andere het rapport dat de gemeente Amsterdam heeft laten opstellen over mis lees meer >>
Ombudsman Amsterdam

ombudsman

Ombudsman regio Amsterdam
  • Verdwenen stukken
    Een gescheiden vrouw ontvangt sinds januari 2014 aanvullende bijstand in verband met de zorg voor haar autistische zoon. In de zomer van 2015 komt er verandering in haar persoonlijke situatie. Haar zo lees meer >>
  • Zeven en een halve meter puur geluk
    Een vrouw lijdt aan een aandoening die hypermobiliteit veroorzaakt. Als ze vermoeid raakt kunnen haar ledematen makkelijk uit de kom schieten. Vooral ’s avonds kan zij slechts vijftig meter lopen. Toc lees meer >>
  • In de knel door de kostendelersnorm
    Veel mensen raken ernstig in de problemen door de invoering van de kostendelersnorm. Het heeft even geduurd voor ze daarmee bij mij kwamen, want voor bestaande uitkeringen geldt deze norm pas sinds ju lees meer >>
De nieuwste editie van MUG Magazine

TIJDELIJK: ook de online MUG helemaal GRATIS!!

Klik op de omslag voor het complete magazine

(advertenties)

 

Last Minute Ticketshop
Voor wie eens naar het theater wil, maar de prijs een bezwaar vindt, loont het de moeite een kijkje te nemen op de website van de Lastminuteticketshop.
Nieuwsbrief

Ontvang elke maand nieuws over maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. Meer dan 600 nieuwsbrieflezers gingen je al voor!

Nieuwsbrief

Google ads
Direct naar >>