Levensverhalen opschrijven geeft ouderen nieuwe inzichten

Maandagochtend 2 oktober. Om tien uur zitten de cursisten - zes mannen en twee vrouwen - klaar met pen en papier. Docente Lilian de Bruijn heeft hen gevraagd twee tijdslijnen te maken. Één met daarop de belangrijkste momenten uit hun leven, de ander met daarop gebeurtenissen uit de Nederlandse of wereldgeschiedenis.
De opdracht blijkt verschillend te zijn opgevat. Zo werd de onafhankelijkheid van Indonesië genoemd en noteerde een deelnemer dat Corry Brokken in 1957 het Songfestival won met het liedje Net als toen.

Emoties
Sinds de start in 2004 geeft Lilian de Bruijn deze cursus aan 50-plussers. Ze werkt met diverse opdrachten, die herinneringen tot leven wekken. Vaak vraagt ze de deelnemers hun gedachten en voorstellingen op te schrijven, bijvoorbeeld bij een oude foto.
Regelmatig roept het beschrijven van persoonlijke ervaringen emoties op. Daar is zeker ruimte voor, maar de cursus is niet therapeutisch bedoeld, legt de Bruijn uit. Zij vertelt verder dat sommige cursisten een houding hebben van 'mijn leven is niets bijzonders hoor', maar door hun herinneringen op te schrijven gaan ze er ook anders over denken.

Eigen schrijfgroep
Aan het eind van de cursus worden één of meerdere bundels samengesteld met bloemlezingen en gedichten die geschreven zijn door de cursisten.

Fieke Eisses-Van Essen nam in 2005 deel aan de cursus. Louise Bredero sprak met deze cursiste die het schrijven zo goed beviel dat ze met een aantal anderen een eigen schrijfgroepje oprichtte. Hieronder volgen twee gedichten die Fieke Eisses tijdens de cursus schreef.



Sinterklaas 2005
Weer is het schip uit Spanje aangekomen
En zingen kindren 't lied van Sinterklaas kapoen
En 's nachts, als ze vermoeid liggen te dromen
Leggen de ouders snoep en pakjes in de schoen

Weer puilen winkels uit met nutteloze spullen
En tot vervelens toe het Sint en Piet gezang
Met mensen die proberen wensen te vervullen
Het zoeken naar cadeaus duurt urenlang

Maar in mijn wijk is nu een voedselbank gekomen
En daar klinkt geen gezang van Sinterklaas en Piet
Daar staan de mensen zonder mooie dromen
En hopen dat geen buur hun vale armoe ziet.

Is dit het vaderland waar ik zo veel van houd?
Een voedselbank!! Wat klinkt dat kil en koud.


Passanten
De kerk stond statig in het golvend land
We stapten zwijgend op de grijze treden
En voelden hier het middeleeuws verleden
't Werd hier, gebouwd in grauwe steen, verzand
tot monument. Met aan de bovenrand
De beelden die nu eeuwenlang geleden
Toen spraken van 't geloof tot de passant
Van strijd en schuld en aan het eind: de vrede

Hoe pover is het steen in onze steden
Hoe fantasieloos is ons eigen vaderland
Ook nu zijn vreemdelingen vaak passant
En wachten zonder hoop in een container
Geen welkom, slechts een kille hand
Wijst ze nu uit: en dan is er soms brand!

Fieke Eisses-Van Essen

• Luister naar het gesprek met Fieke Eisses