FORUM:
Is werken voor je uitkering een goed idee?

• UITKERINGSGERECHTIGDEN

Meneer Bouyaddu (30), uitkeringsaanvrager
'Ik heb jaren gewerkt, maar op dit moment is er geen gewoon geen werk voor mij. Ik wil eigenlijk helemaal geen uitkering. Dat geldt voor veel mensen. Niet iedereen wil een uitkering, veel mensen willen gewoon werken. Dus moeten er banen zijn, maar die zijn er niet. Die moeten er dus komen. Maar dan moet je geen mensen dwingen om tegen het laagste inkomen werk te doen dat ze misschien wel helemaal niet willen doen. Er moet een keuzevrijheid zijn.'

Sen (43), uitkeringsgerechtigde
'Dat is niet eerlijk. Uitkeringsgerechtigden kunnen niet tegen minimale betaling tot een soort manusjes van alles gemaakt worden, bij gebrek aan regulier werk. Dat lijkt me zelfs juridisch onverantwoord.'

Vrouw (32), uitkeringsgerechtigde
'Je moet toch al genoeg voor je uitkering doen? De opdraafplicht, alle administratieve rompslomp...dat zou minder moeten zijn als je arbeid verricht voor je uitkering. Het lijkt mij trouwens dat er vaak een heel goede reden is dat een uitkering wordt toegekend. Waarom zou iemand een uitkering ontvangen als hij gewoon kan werken? Dat gebeurt alleen als je geen werk kan vinden. Volgens mij gaan mensen minder hard naar een betaalde baan zoeken als ze via een omweg, zonder actief zoekwerk van hun kant, geld en werk in hun schoot geworpen krijgen. Misschien vragen mensen om die reden zelfs wel eerder een uitkering aan!'

Pjotr, bijstandsgerechtigd en actief bij Vrije Arbeidskeuze
´Nu gemeenten zelf moeten betalen voor uitkeringen worden uitkeringsgerechtigden opeens beschouwd als schadepost. Er wordt gedacht: uitkeringsgerechtigden? Weg ermee!´ Marga Klompé introduceerde in 1963 de Algemene Bijstandswet om de Bijstand uit de sfeer van charitas te halen. Ze maakte de switch van genade naar recht. Nu is het hebben van een uitkering geen recht meer maar een gunst.
Met die participatiebanen hebben mensen nog minder recht dan bij Melkertbanen. Ze krijgen hun uitkering als loon. Het is duidelijk dat deze maatregel bedoeld is als prikkel om een betaalde baan te krijgen. Het is van: hersenen inleveren en in de rij gaan staan voor de poorten van de arbeidsmarkt. Die arbeidsmoraal hier is echt verstikkend en benauwend. En dan wordt er gezegd dat Nederland een vrij land is. Nou, vergeet het maar!'

• BELANGENORGANISATIES

Else Roetering, Landelijke Cliëntenraad
'Een werktraject moet een perspectief bieden op duurzaam, substantieel werk, dit juist met het doel om uit de uitkering te raken. Wij zijn dan ook geen voorstander van een langdurige participatiebaan. Het kan alleen werken als het een periode van ten hoogste zes maanden betreft en als deel van een traject naar gewoon werk, bijvoorbeeld in combinatie met een vorm van scholing.'

Socioloog Raf Jansen op www.sjakuus.nl
Er wordt een - geheel fout - beeld opgeroepen dat het merendeel van de uitkeringsgerechtigden hun verantwoordelijkheid niet willen nemen en daarom met dwang en drang moeten worden gedwongen. Vaak hebben mensen heel andere zorgen aan hun hoofd en is het hebben van geen werk slechts een van de kleinere problemen. Door zo eenzijdig in te zetten op betaald werk miskent men die andere problemen, en vaak verergert daardoor de situatie van mensen.

• UITVOERDER

Linda Kremers, medewerkster sociale dienst Oost
'Dit is geen goed idee. Werk moet overeenkomstig de gedane arbeid betaald worden. Net als de Melkertbanen is ook dit een manier om mensen 'gewone' arbeid te laten doen voor het absolute minimum. Dat is een grof schandaal. In plaats hiervan moeten banen gecreëerd worden waarbinnen een normale salariëring geboden wordt. Dat is een lastig streven gebleken, misschien zou meer deeltijdwerk een uitkomst bieden.Als opstapje naar zo'n gewoon betaalde baan kan het dan weer wel, als die aanloop maar niet te lang duurt.'

• POLITICI

Henk van Hoof, staatssecretaris Sociale Zaken (op de website van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid):
´Mensen die ja zeggen, krijgen geen uitkering meer, maar loon´
´De participatiebanen zijn vooral bedoeld voor mensen in de bijstand die langdurig werkloos zijn en weinig kans op een betaalde baan hebben. Ze vallen vaak tussen wal en schip. Ze horen niet thuis in de sociale werkplaats en scoren slecht op de arbeidsmarkt. De gemeenten, die verantwoordelijk zijn voor de bijstand, kunnen al veel doen voor deze mensen, maar er gebeurt nog niet genoeg.
Daarom pleit ik ook voor twee soorten participatiebanen. De eerste soort wordt al door gemeenten gebruikt: werken met behoud van uitkering. Dat betekent dat mensen met een bijstandsuitkering activiteiten verrichten, die hen weer in het ritme van het werk brengen, die hen weer de nodige ervaring geven, en zo hun succes bij sollicitaties kunnen vergroten. De tweede soort participatiebaan is nieuw: mensen uit de bijstand die ja zeggen tegen zo´n participatiebaan, krijgen geen uitkering meer, maar loon. Het geld dat eerst als uitkering werd betaald, wordt als subsidie aan de werkgever gegeven, die het weer als loon uitbetaalt.´

Ahmed Aboutaleb, wethouder Werk en Inkomen Amsterdam:
´Sinds het bestaan van Adam dienen mensen te voorzien in hun bestaan´
´We moeten een beetje af van het idee dat het hebben van een uitkering een soort recht is voor de eeuwigheid. Het is een recht om in een bepaalde periode in een inkomen te voorzien. Als je geen baan kunt vinden, dan helpen we je daar bij. Ik vind het vooral van belang dat mensen onder de 27 jaar niet te makkelijk in de bakken van de bijstand belanden. Voor die mensen zeggen we in principe: geen uitkering, maar werken eerst. Dan is de uitkering een maatschappelijk loon, als je nog niet de baan hebt gevonden die bij je past.
Ik vind het zo bizar, zo bizar dat elke discussie over het pushen van mensen om uit die bijstandsbak te komen, voortdurend door ideologische tegenstellingen wordt geblokkeerd. Sinds het bestaan van Adam op de aardbodem dienen mensen te voorzien in hun bestaan. Dat geldt voor mij, voor u en voor alle anderen. Ik kan niet aanvaarden dat iemand met verstandelijke en fysieke vermogens die een aanbod van de overheid krijgt, zegt: "Je bekijkt het maar, want ik wil niet worden verplicht". Daar ga je voor mij drie bruggen te ver. De solidariteit houdt op waar mensen de vaardigheid en de mogelijkheden hebben om te werken. Wij zijn geen gekke Henkie.´

• WERKGEVERS

Roelf van de Kooij, werkgeversorganisatie VNO-NCW:
'Deze cynische invalshoek willen we niet kiezen'
´Wat betreft de leerwerktrajecten, daar zien we wel wat in. Mensen, die geen startkwalificatie hebben voor de arbeidsmarkt, kunnen die op deze manier verkrijgen. De combinatie leren en werken spreekt ons erg aan. In de toekomst zal de behoefte aan geschoold personeel alleen maar toenemen. Werken met behoud van uitkering, dat zit meer bij de overheidssector, dacht ik. Misschien kunnen werkgevers er iets mee, dat zal de tijd leren.
Of de werkgevers op langdurige bijstandsklanten zitten te wachten? Deze cynische invalshoek willen we niet kiezen. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen mee doen aan de maatschappij. Uiteraard kennen we de resultaten van de Megabanenmarkt, daar is veel over gesproken. De resultaten waren toen niet geweldig, maar dit is wel iets anders. We vinden niet dat we op voorhand cynisch moeten doen over de mogelijkheden van mensen die langdurig in de bijstand zitten.'

• Video Aboutaleb voor 56K modem

• Ga naar Forum over dit onderwerp
• Bekijk het videointerview met Aboutaleb