Meest robuuste pensioenstelsel

Erry Stoové is bestuursvoorzitter van de Sociale Verzekeringsbank, de uitvoerder van onder andere AOW en Kinderbijslag. Volgens hem is het redelijk de pensioenleeftijd op te trekken als de levensverwachting stijgt. Stové is optimistisch voor toekomstige generaties: we hebben het meest robuuste pensioenstelsel ter wereld.

Ruim vijf miljoen klanten heeft de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in binnen-en buitenland. Sociale voorzieningen zoals aow en Kinderbijslag zijn bij iedereen bekend. Toch is bestuursvoorzitter Erry Stoové, al ruim 35 jaar in overheidsdienst, een onbekende Nederlander gebleven. Tijdens de hoog oplopende discussie over het verhogen van de aow-leeftijd bleef bestuurder Stoové bewust op de achtergrond.

Wat trekt u in een organisatie als de SVB?
,,Het is een heel eervolle plek in de samenleving. Nederland telt 2,5 miljoen gepensioneerden. Daarvan heeft een miljoen alleen aow, met soms een klein pensioentje. Heel veel Nederlanders zijn voor hun inkomen afhankelijk van de aow. Dat vraagt om een geoliede machine en tevens een continue afweging van belangen. Wat je voor de ene groep doet, heeft effecten voor de andere groep. Dit jaar krijgen we als SVB te maken met enorme bezuinigingen. Onze begroting moet uiteindelijk met 30 procent omlaag. Dat zal lastig worden. Bij de uitvoering valt niet zoveel te halen, we werken al heel efficiënt.”

U zult toch aan die bezuiniging moeten voldoen.
,,Dat is alleen mogelijk als je durft in te grijpen in wet- en regelgeving. Ik denk aan kinderbijslag of het kindgebonden budget. Daarvoor bestaan nu twintig regelingen in Nederland. Daarvan kun je zeggen: maak het eenvoudiger. Neem als basis de Kinderbijslag en geef daarbovenop één toeslag. Bij de aow hetzelfde. Ooit was deze gebaseerd op het kostwinnersmodel. Dat is in 1985 losgelaten. De partnertoeslag verdwijnt in 2015. De aow wordt steeds individueler. We kunnen toegroeien naar één basisuitkering, ongeacht de samenstelling van een huishouden. Dat is wat ik de minister ga voorstellen. Met alleen efficiency halen we die 30 procent niet.”

De svb verwacht dat over tien jaar 230.000 mensen een aow-gat hebbben. Wat zou u die mensen willen adviseren?
,,Je kunt niet vroeg genoeg inzicht krijgen in je pensioenvoorziening. Daarom hebben we nu een pensioenregister en de website mijnpensioenoverzicht.nl. Zo kun je meteen zien wat je aan aow en aanvullend pensioen hebt opgebouwd. Daarin kan een aow-gat zitten als je tijdelijk in het buitenland hebt gewoond. Dreig je daardoor na je 65ste onder bijstandsniveau terecht te komen, dan kun je tijdens je werkzame leven een lijfrentepolis afsluiten of een aandelenpakket met een laag risico aanschaffen. Mensen die tijdelijk naar het buitenland vertrekken adviseer ik om de premiebetaling van de aow vrijwillig voort te zetten.”

In de discussie over de aow-leeftijd hebben we u niet gehoord. U zult neem ik aan toch een mening hebben?
,,Ik begrijp de emoties heel goed. Als burger wil je een duidelijk moment waarop je kunt zeggen: ik heb mijn plicht in de samenleving gedaan, nu kan ik van mijn pensioen gaan genieten. Maar ik ga de barricaden niet op. In de discussie over de verhoging van de aow-leeftijd mengt de svb zich niet. De verhoging naar 66 of 67 jaar is een politiek besluit, dat beschouwen wij als een gegeven. We geven wel advies over de uitvoering. Ik ben voor een ruime overgangsperiode. Ik hoop dat er snel een besluit wordt genomen. Als we nog vijf jaar moeten wachten voordat de beslissing valt, wordt het lastig om alles voor 2020 aan te passen. Het speelt niet alleen in Nederland. De discussie over de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd loopt wereldwijd.”

Veel jongeren maken zich zorgen over hun aow. Wat zou u tegen hen willen zeggen?
,,Focus je niet te veel op alleen de aow, maar kijk goed wat je aan pensioen opbouwt. Ga bij jezelf na: wat vind ik een goed pensioen om van te leven. Dat is heel persoonlijk. De een vindt aow met een kleine aanvulling voldoende, de ander wenst veel meer. Mijn generatie is opgegroeid met het idee van een oudedagsvoorziening die zeventig procent van het laatste loon bedraagt. Dat beeld is compleet veranderd.”

De aow blijft betaalbaar?
,,Jazeker. Ons pensioenstelsel is het meest robuuste stelsel ter wereld. Dat komt doordat het op meerdere pijlers rust. De eerste pijler van het stelsel is de aow. Daarboven heb je de bedrijfspensioenen en daarboven als derde pijler particuliere regelingen als lijfrentepolissen. Frankrijk bijvoorbeeld heeft een stelsel dat vooral gestoeld is op een staatspensioen. De tweede pijler ontbreekt daar en dat maakt het nog veel duurder.”

Wat vindt u van het idee dat de pensioengerechtigde leeftijd meestijgt met de levensverwachting?
,,Op zich is het geen rare gedachte. Door oud-premier Drees is al gezegd dat het redelijk is om de pensioenleeftijd op te trekken als de levensverwachting stijgt.”

De AOW is verreweg de grootste uitkering van Nederland. Van alle uitgaven voor sociale zekerheid (ruim 60 miljard in 2011), gaat de helft op aan AOW. De financiering gaat volgens het zogeheten omslagstelsel: burgers betalen geen premie voor zichzelf maar voor de generaties vóór hen. Werknemers- en werkgeversorganisaties kwamen in juni 2010 tot een akkoord over de verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd. In 2020 zou deze omhoog gaan naar 66 jaar. De regering heeft nog geen besluit genomen over de ingangsdatum. [Martin Brandwagt, MUG Magazine, maart 2011 | Foto: Erry Stoové: ‘Ik ga niet de barricaden op.’ Sandra Hoogeboom]